Ποινές για Λογοκλοπή
Χρήσιμες Πληροφορίες
Ποιες είναι οι ποινές για λογοκλοπή στο πανεπιστήμιο;
Πολύ συχνά οι φοιτητές, κατά τη διάρκεια της εκπόνησης των φοιτητικών τους εργασιών ενδέχεται να διαπράξουν λογοκλοπή στην εργασία τους, είτε εσκεμμένα, είτε και μη. Σε όλα τα πανεπιστήμια και λοιπά ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα παγκοσμίως η λογοκλοπή αντιμετωπίζεται με αυστηρότητα. Οι ποινές για λογοκλοπή μπορεί να διαφέρουν ως προς τη σοβαρότητά τους, ανάλογα με τη βαρύτητα του παραπτώματος, τις αποφάσεις των επιβλεπόντων καθηγητών, αλλα και τον κανονισμό του κάθε ιδρύματος.
Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, οι ποινές για λογοκλοπή στο πανεπιστήμιο χωρίζονται σε τρεις υποκατηγορίες:
Ακαδημαϊκές Ποινές
Ακύρωση ή μηδενισμός της εργασίας:
Πρόκειται για την πιο συνηθισμένη ποινή για λογοκλοπή, όπου στην ουσία η εργασία θεωρείται άκυρη και ο φοιτητής παίρνει “0”. Έγκειται στην δικαιοδοσία του καθηγητή και στους κανονισμούς του εκπαιδευτικού ιδρύματος αν θα μπορέσει ο φοιτητής να υποβάλλει εκ νέου φοιτητική εργασία για το ίδιο μάθημα σε μελλοντικό χρόνο, ή αν θαχάσει οριστικά το δικαίωμα.
Ακύρωση συμμετοχής – αποτυχία στο μάθημα:
Εκτός από την ακύρωση/μηδενισμό της εργασίας, ο φοιτητής απορρίπτεται από το μάθημα, οριστικά ή για τουλάχιστον μια εξεταστική περίοδο.
Επανυποβολή φοιτητικής εργασίας με ποινή:
Σε αυτή την περίπτωση επιτρέπεται η νέα κατάθεση εργασίας από τον φοιτητή, μετά το πέρας του χρονικού διαστήματος που έχει οριστεί. Ωστόσο, η νέα εργασία θα βαθμολογηθεί με μειωμένο μέγιστο βαθμό. Για παράδειγμα, αν αρχικά η βαθμολόγηση ήταν με άριστα το 10, η νέα εργασία που θα υποβληθεί κατόπιν ποινής θα μπορεί να βαθμολογηθεί με άριστα το 7, ακόμη και αν αποδειχθεί ότι ήταν εξαιρετική.
Μείωση βαθμολογίας:
Εάν η λογοκλοπή ήταν ακούσια (π.χ. λάθη στην παράθεση πηγών ή κακή παράφραση) μπορεί η ποινή να “περιοριστεί” στη μείωση της βαθμολογίας του φοιτητή. Η μείωση μπορεί να είναι μερική (π.χ. 1-2 μονάδες από την βαθμολογία της εργασίας – ειδικά αν αυτή είχε και πρωτότυπα μέρη) είτε συνολικά στο μάθημα (αντί για 10, 8). Ενίοτε μπορεί να εκφραστεί και ως επανυποβολή με ποινή, όπως αναφέραμε παραπάνω. Η μείωση βαθμολογίας μπορεί να συνδυαστεί με γραπτή, ή προφορική επίπληξη και προειδοποίηση.
Αποκλεισμός από εξετάσεις ή μαθήματα:
Ανάλογα με τη σοβαρότητα του παραπτώματος, το κατά πόσο θα κριθεί ότι ήταν εσκεμμένα ή το αν γίνεται κατ’ εξακολούθηση, υπάρχει περίπτωση η ποινή για λογοκλοπή να είναι ο αποκλεισμός του φοιτητή από την ενεργή συμμετοχή, για τουλάχιστον μια εξεταστική περίοδο.
Αναφορά στο μητρώο του φοιτητή:
Ανάλογα και πάλι με τη σοβαρότητα του παραπτώματος. η πράξη λογοκλοπής μπορεί να καταγραφεί ως πειθαρχικό παράπτωμα λόγω ακαδημαϊκής ανεντιμότητας.
Αποβολή από το τμήμα φοίτησης:
Ανάλογα με τη βαρύτητα του παραπτώματος, η ποινή για λογοκλοπή διαφέρει και μπορεί να οριστεί με την αποβολή του φοιτητή από τη σχολή που σπουδάζει, είτε για συγκεκριμένο διάστημα (π.χ. 1-2 εξάμηνα), είτε δια παντός.
Πειθαρχικές & Νομικές Συνέπειες και Ποινές
Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, ο σφετερισμός ιδεών χωρίς τις κατάλληλες αναφορές μπορεί να έχει και νομικές συνέπειες για τον φοιτητή.
Μερικές από αυτές είναι οι εξής:
Απολογία ενώπιον πειθαρχικού συμβουλίου: Ο φοιτητής, στην εργασία του οποίου έχει βρεθεί λογοκλοπή, καλείται σε απολογία ενώπιον επιτροπής. Πρόκειται για μια εσωτερική διαδικασία του πανεπιστημίου.
Αποβολή από το ίδρυμα: Παρότι μιλήσαμε ήδη για τη πιθανότητα αποβολής από το τμήμα φοίτησης, σε πολύ σοβαρές και κρίσιμες περιπτώσεις μπορεί να οριστεί ως ποινή για την ανίχνευση λογοκλοπής η μόνιμη και καθολική αποβολή από το ίδιο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα.
Αφαίρεση – ανάκληση πτυχίου:Αν η λογοκλοπή εντοπιστεί μετά την απονομή του τίτλου σπουδών, το εκπαιδευτικό ίδρυμα έχει το νομικό δικαίωμα να ανακαλέσει ή να αφαιρέσει το πτυχίο που είχε δοθεί στον φοιτητή.
Λοιπές Νομικές συνέπειες: Αν η λογοκλοπή περιλαμβάνει παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων (π.χ. δημοσιευμένα έργα), μπορεί να επιφέρει νομικές κυρώσεις.
Άλλες Ποινές Λογοκλοπής για Φοιτητές
Απώλεια υποτροφιών, φοιτητικών προνομίων και επιδομάτων: Στις κυρώσεις για την παραβίαση των κανόνων μπορεί να προστεθεί η απώλεια κρατικής οικονομικής στήριξης για τους φοιτητές, επιχορηγήσεων, υποτροφιών, επιδομάτων ή άλλων προνομίων στα οποία συμμετείχαν.
Αποκλεισμός/αδυναμία συμμετοχής σε προγράμματα Erasmus, Εrasmus+, εσωτερικού Erasmus ή πρακτικής: Οι φοιτητές ενδέχεται να μην μπορούν να διεκδικήσουν ευκαιρίες κινητικότητας εντός ή εκτός Ελλάδας, για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ή και διαπαντός. Επίσης υπάρχει και η πιθανότητα να τους αφαιρεθεί η δυνατότητα για πρακτική άσκηση πριν την λήψη πτυχίου.
Αρνητική φήμη στο ακαδημαϊκό περιβάλλον: Με τη γνωστοποίηση της παράβασης των φοιτητών αυτομάτως εκείνοι χάνουν όποιο σεβασμό ή εύνοια έχαιραν από τους συναδέλφους τους. Επιπλέον, υπάρχει και η πιθανότητα να συναντήσουν δυσκολίες στην ολοκλήρωση της φοίτησής τους. Για παράδειγμα, αν για τη λήψη πτυχίου είναι απαραίτητη η συγγραφή πτυχιακής εργασίας, λόγω των προηγούμενων ακαδημαϊκών παραπτωμάτων τους, οι καθηγητές ενδέχεται να μη επιθυμούν να συνεργαστούν μαζί τους ως επιβλέποντες της εργασίας.
Ποινές λογοκλοπής στον εργασιακό τομέα
Οι πιο συνηθισμένες περιπτώσεις λογοκλοπής στον εργασιακό τομέα αφορούν την ιδιοποίηση περιεχομένου και τη χρήση του άνευ αναφοράς και άδειας σε παρουσιάσεις, έρευνες, αρθρογραφία και μεταφράσεις. Πολλές φορές, μάλιστα, μπορεί να σημειωθεί και στις αναρτήσεις στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης.
Οι εν λόγω πράξεις δεν είναι απλώς ανήθικες, αλλά μπορεί να επιφέρουν σημαντικές επιπτώσεις στην καριέρα των ατόμων, όπως καταστροφής της εργασιακής τους αξιοπιστίας, πειθαρχικά μέτρα, ως και απόλυση και αδυναμία εύρεσης νέας εργασίας.
Ορισμένες από τις ποινές σε περίπτωση λογοκλοπής στον εργασιακό τομέα είναι οι εξής:
Έγγραφη ή προφορική, ιδιωτική ή μη επίπληξη:Οι περισσότερες επιχειρήσεις επιλέγουν να λύσουν το πρόβλημα με μια αρχική αυστηρή παρατήρηση στον εργαζόμενο – είτε ιδιωτικά, είτε ενώπιων της ομάδας για παραδειγματισμό. Πρόκειται για μια πιο “ήπια” αντιμετώπιση που δε θεωρείται ακριβώς ποινή.
Προσωρινή αναστολή καθηκόντων: Σε σοβαρότερα περιστατικά, οι επιχειρήσεις μπορεί να επιλέξουν να “τιμωρήσουν” τον εργαζόμενο για την παραβίαση των κανόνων αφαιρώντας του ορισμένες αρμοδιότητες.
Μη ανανέωση σύμβασης εργασίας: Η κλοπή περιεχομένου μπορεί να επηρεάσει την απόφαση της επιχείρησης να ανανεώσει τη σύμβαση του συνεργάτη ή/και να τον εξαιρέσει από συζητήσεις για προαγωγή.
Απόλυση: Σε περιπτώσεις σοβαρής ή επαναλαμβανόμενης λογοκλοπής, η επιχείρηση μπορεί να προχωρήσει ακόμα και σε καταγγελία της σύμβασης εργασίας του εργαζομένου.
Δίωξη: Σε περίπτωση που η λογοκλοπή αφορά την παραβίαση πνευματικής ιδιοκτησίας ο δημιουργός μπορεί να ασκήσει νομικά μέτρα με αιτήματα αποζημίωσης ή ανάκλησης.
Νομικές συνέπειες λογοκλοπής
Αν και αυτό δεν συμβαίνει πάντα, σε ορισμένες περιπτώσεις, η λογοκλοπή μπορεί πράγματι να θεωρηθεί ποινικό αδίκημα και να διώκεται νομικά.
Αυτό μπορεί να συμβεί όταν:
- το περιεχόμενο που έχει κλαπεί προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα (Νόμος 2121/1993),
- δεν έχει ζητηθεί και ως επακόλουθο δεν έχει δοθεί η άδεια χρήσης από τον δημιουργό
- δεν πληρούνται οι όροι “δίκαιης χρήσης” (“fair use”)
- η χρήση δεν καλύπτεται από εξαιρέσεις του νόμου.
Ο παραβάτης μπορεί να αντιμετωπίσει:
Αστικές κυρώσεις:
Ο δημιουργός ή νόμιμος κάτοχος των πνευματικών δικαιωμάτων μπορεί εν μέσω άλλων να ζητήσει αποζημίωση ή την απόσυρση του έργου από τη χρήση, π.χ. σε κείμενα για ιστοσελίδες, μεταφράσεις αποσπάσματος ή ολόκληρου του έργου χωρίς άδεια, σε κοινωνικά δίκτυα, σε διαφημίσεις κ.α..
Ποινικές κυρώσεις:
Σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται ποινική δίωξη, με χρηματικά πρόστιμα, μέχρι ποινές φυλάκισης ή/και χρηματικά πρόστιμα.
Διόρθωση λογοκλοπής
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί λογοκλοπή στο περιεχόμενό μας, καλό είναι να προχωρήσουμε σε διορθωτικές κινήσεις προκειμένου να αποκαταστήσουμε την αυθεντικότητά του και να αποφύγουμε περαιτέρω ποινές.
Για να διορθώσουμε τη λογοκλοπή, μπορούμε να ακολουθήσουμε τα εξής βήματα:
Προσθήκη Αναφορών:Αν διαπιστώθηκε ότι ορισμένες πηγές παραλείφθηκαν ή προστέθηκαν με λανθασμένο τρόπο, καλό είναι να ερευνήσουμε το σημείο που έχει γίνει το λάθος και να προσθέσουμε την παραπομπή σύμφωνα με το επιλεγμένο σύστημα βιβλιογραφικών αναφορών (π.χ. AJA, Chicago κλπ)
Επανεξέταση Κειμένου: Καλό είναι να αναθεωρήσουμε το κείμενο μας και να αφαιρέσουμε ή επαναδιατυπώσουμε τα σημεία στα οποία σημειώθηκε η αντιγραφή ή να τα αντικαταστήσουμε με πρωτότυπο, νέο κείμενο.
Αυτές οι ενέργειες θα βοηθήσουν στην αποκατάσταση της αυθεντικότητας του κειμένου και στην αποφυγή πιθανών νέων νομικών ή ακαδημαϊκών ποινών.
FAQs
Μπορεί η λογοκλοπή να θεωρηθεί ποινικό αδίκημα;
Πράγματι, σε κάποιες περιπτώσεις, η λογοκλοπή μπορεί να εμπίπτει στη νομοθεσία σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα και ως εξής να θεωρείται ποινικό αδίκημα. Ειδικά στην περίπτωση εμπορικής εκμετάλλευσης, ή τη ζημία του αρχικού δημιουργού. Επιπλέον, είναι σημαντικό να διαφοροποιήσουμε την ακαδημαϊκή λογοκλοπή από τη νομικά τιμωρούμενη παραβίαση των πνευματικών δικαιωμάτων.
Είναι η λογοκλοπή το ίδιο με την αντιγραφή/παρατυπία ("cheating") στην εκπαιδευτική διαδικασία;
Γιατί η λογοκλοπή θεωρείται ανήθικη;
Μπορώ να τιμωρηθώ αν δεν ήξερα ότι έκανα λογοκλοπή;
Ποιες είναι οι πιθανότητες να "πιαστώ" για λογοκλοπή;
Υπάρχει διαφορά στην ποινή για λογοκλοπή σε πτυχιακή σε σχέση με μια εργασία εξαμήνου;
Ναι. Οι κυρώσεις για τη λογοκλοπή είναι αντίστοιχες με τη βαρύτητα του έργου ή της εργασίας. Η λογοκλοπή σε διπλωματική ή πτυχιακή εργασία εκλαμβάνεται ως βαρύτερη παράβαση, ενώ οι ποινές για απλές εργασίες είναι συχνά ηπιότερες.